AĞIR ARAÇLAR İÇİN YOL EĞİMİ VE VİRAJ YARIÇAPI DİKKATE ALINARAK EN HIZLI GÜZERGÂHIN BELİRLENMESİ

Hasan KUMAŞ, Cevriye GENCER, Hakan MARAŞ
1.227 9.011

Öz


En kısa yol, süre açısından en kısa zamanda; maliyet açısından en küçük maliyet ile veya mesafeaçısından en kısa mesafede kat edilen yoldur. Aracın sabit hızda yol aldığı varsayıldığında en kısa yol, enkısa zamanda kat edilen yol diğer bir ifadeyle en hızlı yol olarak kabul edilebilir. Oysa araçlar, yollarıneğimi ve virajlar nedeniyle her zaman sabit hızda mesafe kat edemezler. Bu durumda da en hızlı yol,mesafesi en kısa olan yol olarak kabul edilemez. En hızlı yol için yolların eğimini ve viraj yarıçaplarınıdikkate alan hesaplamalar yapılmalıdır. Bu çalışmada ağır araçlar için yolun eğimi, viraj yarıçapı, yolungenişliği, yüksekliği ve taşıma kapasitesi dikkate alınarak en hızlı-en iyi güzergâhın belirlenmesi için birmodel önerisinde bulunulmuştur. Bu maksatla öncelikle çalışmada araç hızını etkileyen faktörler üzerindedurulmuş; müteakiben ağır araçların eğimli ve virajlı yollarda hız hesaplamaları için kullanılan formülleraçıklanmıştır. En hızlı güzergâhın belirlenmesinde, aracın tırmanma ve dönme kabiliyeti ile genişlik,yükseklik ve yüklü ağırlığına göre geçemeyeceği yol kesimlerini tespit etmek için Coğrafi BilgiSistemlerinden (CBS) faydalanılmıştır.

Anahtar kelimeler


Ağır Araç, En Kısa Yol Problemi, En Hızlı Yol Problemi, CBS, Yol Eğimi, Viraj Yarıçapı.

Tam metin:

PDF


Referanslar


Bennett, Christopher R., A Speed Prediction

Model For Rural Two-Lane Highways, Doctor

Thesis, The University of Auckland, New

Zeland,1994.

2. Ayman, A. Abdul-Mawjoud and Gandhi, G.

Sofia, “Development Of Models For Predicting

Speed On Horizontal Curves For Two Lane

Rural Highways”, The Arabian Journal for

Science and Engineering, 33(2B), 365-377,

FHWA, Speed Prediction For Two-Lane

Rural Highways, US Department of

Transportation, Washington, D.C., 2000.

Yeşilırmak, M., TaĢıtlarda Ġvme Analizi ve

Matematiksel Modellemesi, Yüksek Lisans

Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Fen

Bilimleri Enstitüsü, 2009.

AASHTO, A Policy on Geometric Design of

Highways and Streets, American Assoc. of

State Highway and Transportation Officials,

http://www.fhwa.dot.gov/ohim/tmguide/ (erişim

tarihi: 2010)

Ahanotu, Dike N., Heavy-Duty Vehicle Weight

And Horsepower Distributions: Measurement

Of Class-Specific Temporal And Spatial

Variability, Doctor Thesis, Georgia Institute of

Technology, 1999.

Araç Muayene İstasyonlarının Açılması,

İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında

Yönetmelik, 23.09.2004, 25592, Resmi Gazete.

Çetinkaya, S., TaĢıt Mekaniği, Nobel Yayın

Dağıtım, 3. Baskı, Ankara, 2004.

Lan, C-J. and Menendez, M., “Truck speed

profile models for critical length of grade”,

Journal of Transportation Engineering–

ASCE 129(4), 408–419, 2003.

Lucic, I., Truck Modeling Along Grade

Sections, Master Thesis, The Faculty of the

Virginia Polytechnic Institute and State

University, 2001.

Rakha, H. and Yu, B., “Truck Performance

Curves Reflective of Truck and Pavement

Characteristics.” Journal of Transportation

Engineering– ASCE 130(6), 753–767, 2004.

Arasan, V. T. and Arkatkar, S. S., “Modeling

Heterogeneous Traffic Flow On Upgrades Of

Intercity Roads”, Transport, 25(2), 129–137,

Gillespie, T. D., Fundamentals of Vehicle

Dynamics, Society of Automative Engineers,

Inc., 1992.

Boyalı, A., Hibrid Elektrikli Yol TaĢıtlarının

Modellenmesi ve Kontrolü, Doktora Tezi,

İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri

Enstitüsü, İstanbul, 2008.

Lugner, P., “Tyre models, Propulsion and

Handling of Road Vehicles”, Dynamical

Analysis of Vehicle Systems, CISM Courses

and Lectures, 497, 129-182, 2007.

Yu, B., Modeling Truck Motion along Grade

Sections, Doctor Thesis, The Faculty of Virginia

Polytechnic Institute and State University, 2005.

Sahlholm, P. and Johansson, K. H., “Road grade

estimation for look-ahead vehicle control using

multiple measurement runs”, Control

Engineering Practice, 2009.

Bayar, K., Modeling Of the Dynamics of

Multi-Axle Steered Vehicles, Master Thesis,

METU, 2006.

Mavromatis, S. and Psarianos, B., “Analytical

Model to Determine the Influence of Horizontal

Alignment of Two-Axle Heavy Vehicles on

Upgrades”, Journal of Transportation

Engineering– ASCE, 129(6), 583-589, 2003.

Uostas, A. and Janulevičius, A.,”Investigation of

Tractor Engine Power And Economical Working

Conditions Utilization During Transport

Operation”, Transport, 23(1), 37–43, 2008.

Brockenbrough, R. L., Highway engineering

handbook: building and rehabilitating the

infrastructure, McGraw-Hill Inc.,3rd Edition,

New York, 2009.

Nicholas, J. Garber and Lester, A. H., Traffic

and Highway Engineering, Nelson

Engineering, Fourth Edition, USA, 2009.

Maraş, H. H., Sayısal Arazi Modeli Ürünleri,

Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya,

Yomralıoğlu, T., CBS: Temel Kavramlar ve

Uygulamalar, İstanbul, Seçil Ofset, 2000.

NATO STANAG 2021, Military Computation of

Bridge, Ferry, Raft and Vehicle Classifications,

NATO, 18 September 1990.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.