RENDELEME İŞLEMİNDE AĞAÇ MALZEMELERİN ENERJİ TÜKETİM MALİYETLERİNE ETKİSİ

Levent GÜRLEYEN, Serkan SUBAŞI
2.035 527

Öz


Mobilya endüstrisinde kullanılan farklı ahşap malzemeler, işlenme esnasında makine ve kesicileri farklı zorlamalara maruz bırakmaktadırlar. Buradan hareketle, bu çalışmada sert ağaç malzemelerin, yatay (alt) freze makinesine ve kesici türlerine karşı gösterdiği zorlamaların enerji tüketim maliyetine etkisi incelenmiştir. Deneylerde, Doğu kayını (Fagus orientalis L.), sapsız meşe (quercus borealis L.), adi dişbudak (fraxinus excelsior L.) ve yalancı akasya (robinia pseudoacacia L.) odunları olmak üzere 4 sert ağaç kullanılmıştır. Yatay freze makinesi ve kesicilerin zorlanmasının enerji tüketim maliyetine etkisi, farklı ahşap malzeme türü, motor devir sayısı ve sürücü sevk hızlarına göre belirlenmiştir. Sonuç olarak; aynı işlemlerin uygulandığı ağaç malzemelerde en fazla enerji maliyeti sapsız meşe odununda görülürken, bunu sırası ile yalancı akasya, adi dişbudak ve Doğu kayını takip etmiştir. Motor devir sayısı ve sürücü sevk hızları düşük devirde tutularak yapılan rendeleme işleminde, enerji tüketim maliyetinin azaldığı ve ağaç malzemenin makine ve kesicilere karşı daha az direnç gösterdiği tespit edilmiştir. Ağaç malzemelerin her biri, özgül ağırlık (r12) ve Brinell sertlik değerlerine göre (H||), enerji tüketim maliyeti bakımından oransal farklılıklar göstermişlerdir. Ayrıca elde edilen regresyon model denklemleri ile motor devir sayısı ve sürücü sevk hızına bağlı olarak, her bir ağaç türündeki enerji tüketim maliyetlerinin %3 hata olasılığı ile önceden tahmin edilmesinin mümkün olduğu ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan sonuçlar ışığında, bilgisayar teknolojisi kullanılarak talaş kaldırma mekaniğinde büyük iyileştirmelerin yapılabileceği gibi ekonomiye de fayda sağlayabileceği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler


Ağaç malzeme, direnç, zorlanma, enerji tüketimi, devir sayısı, sevk hızı.

Tam metin:

PDF


Referanslar


D. Williams, R. Morris, Machining and Related

Mechanical Properties of 15 B.C. Wood Species,

Forintek Canada Grp. Vancouver, B.C, Special

Ruplication No. Sp-39, 1998, p. 31.

M. Cantin, Machining Properties of Sixteen Wood

Species from Eastern Canada, Dept. of Forestry,

Pub. No.: 1111, Eastern Canadian Woods, Ottowa

Forest Products Lab., 31pp.

T. Lihra, S. Ganev, Machining Properties of

Eastern Species and Composite Panels, Forintek

Canada Corp. Western Region, 2665 East Mall,

Canadian Forest Service, Project No.: 2306, 1999,

p. 62.

R.E. Hernandez, C. Bustos, Y. Fortin, J. Beaulıeu,

Wood machining properties of White spruce from

plantation forests, Forests Products J. 51 (6)

(2001) 82–88.

Korkut, İ., Dönertaş, M. A., Şeker, 1999, U., Üç

boyutlu dinamometre tasarımı ve imalatı, ZKÜ

Karabük Teknik Eğitim Fakültesi Teknoloji

Dergisi, Yıl 2, Sayı 1-2: 115-129.

İlhan, R, vd., 1990, Ağaç İşlerinde Kesme Teorisi

ve Mobilya Makineleri, Hacettepe Üniversitesi,

Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Bölümü,

Ankara.

Mustafa Günay, 2003, Talaş Kaldırma

İşlemlerinde Kesici Takım Talaş Açısının Kesme

Kuvvetlerine Etkisinin Deneysel Olarak

İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Gazi

Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara

Hammond, J.J., Donnelly, E.T., Harrod, W.F. vd.,

, Ağaçişleri Teknolojisi, ajans-Türk

Matbaacılık Sanayi, Ankara

Kurt, A., 2001, “Doğrusal hareketle talaş kaldıran

vargel tezgahında kesme kuvvetlerinin ölçülmesi

için bir dinamometre tasarımı ve imalatı, Yüksek

Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri

Enstitüsü, Ankara.

Şeker, U., 2000, Talaşlı İmalatta Takım Tasarımı,

G.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans

Ders Notları, Ankara

Yardımoğlu, B., Boyar, L., 1992, Talaşlı imalatta

takıma gelen kuvvetlerin deneysel incelenmesi, 5.

Ulusal Makine ve İmalat Kongresi, Ankara

Korkut, İ., 1996, Tornalama esnasında oluşan

kuvvetlerin, gerilmelerin bilgisayar yardımıyla

ölçülebilmesi amacıyla gerinim ölçer esasına

dayalı bir dinamometre tasarımı ve imalatı, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri

Enstitüsü, Ankara.

Hamid, A. A., Ali, Y., 1995 Experimental

determination of dynamic forces during transient

orthogonal cutting, Journal of Material

Processing Technology, 55 (3-4): 162-170.

Malkoçoğlu, “Machining properties and surface

roughness of various wood species planed in

different conditions”, Building and

Environment, 42 (2007) 2562–2567

Malkoçoğlu, T. Özdemir, “The machining

properties of some hardwoods and softwoods

naturally grown in Eastern Black Sea Region of

Turkey”, Journal of Materials Processing

Technology, 173 (2006) 315–320.

Aguilera, P. Martin, Machining qualification of

solid wood of Facus Silvatica L. and Picea

Excelsa L. cutting forces, power requirements and

surface pougness, Holz Als Roh-Und Werkstoff,

(2001) 483– 488.

TS 2471., 1976, Odunda Fiziksel ve Mekanik

Testler İçin Rutubet Miktarının Tayini, Türk

Standartları Enstitüsü, Ankara.

TS 2470, Odunda Fiziksel ve Mekaniksel Deneyler

İçin Numune Alma Metotları ve Genel Özellikler,

Türk Standartları Enstitüsü, Ankara, 1976.

TS 2472, Odunda Fiziksel ve Mekaniksel

Deneyler İçin Birim Hacim Ağırlığı Tayini, Türk

Standartları Enstitüsü, Ankara, 1976.

ASTM D 2240 Standard Test Method for Rubber

Property-Durometer Hardness, Annual Book of

ASTM Standards, Philadelphia, 2000.

TS 2595 Odunun Liflere Paralel Doğrultuda

Basınç Dayanımı Tayini, Türk Standartları

Enstitüsü, Ankara, 1977.

Yağımlı, M., Aker, F., Alternatif Akım

Devreleri&Problem Çözümleri, Beta Yayınevi,

, İstanbul.

Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi TEDAŞ

yılı elektrik tarifeleri,

http://www.tedas.gov.tr/tarifeler_xls/2008_trf/200

%20tarifesi.xls

Örs, Y., Keskin, H., 2001, Ağaç Malzeme Bilgisi,

Gazi Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Mobilya

ve Dekorasyon Bölümü, Ders Kitabı, Kale Ofset

Matbaacılık, S:160-167, Ankara

Bektaş, İ., Güler, C., 1999, Andırın Yöresi Doğu

Kayını (Fagus orientalis Lipsky) Odununun Bazı

Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Belirlenmesi

ve Doğu Kayını İle Karşılaştırılması,

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi,

Araştırma Fonu Proje Raporu, Proje

No:1998/1-6, Kahramanmaraş

Berkel, A., 1970, Ağaç Malzeme Teknolojisi,

İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi

Yayınları, Yayın No:1448/147, İstanbul

http://ormanendustri.blogsome.com/2006/11/03/pa

nel-kesme-metodolojisi/




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.